TELENJEKTAZİ ve VARİKÖZ VENLER

TELENJEKTAZİ ve VARİKÖZ VENLER

Telenjektazi veya diğer adıyla “spider ven” cildin yüzeyel kısmına yakın “küçük damar genişlemeleri”dir.

En sık yüz ve bacak olmak üzere tüm vücutta görülebilir. Sağlık açısından ciddi risk oluşturmaz ancak bazen venöz (toplardamarın) yetmezliğin bulgusu olabilir ve uzun ayakta kalma dönemlerinden sonra bacaklarda ağrı yapabilir.

Variköz venler, ven (toplrdamar) duvarındaki zayıflamalara bağlı genişleme ve şişmelere denir. Bunlara bağlı ciddi sağlık problemleri olabilir (tromboflebit, ödem, ağrı, trombüs, ülser oluşumu…) Damarlarda görülen bu sorunların gerçek sebebi bilinmez. Bayan hastalarda daha sıktır.

Gebelik, hormonal durum, dolaşım bozukluğu ve damar zedelenmesi, güneş ışınları, aşırı kilo alımı, alkol ve ilaç kullanımı, dar giysiler giyilmesi ve genetik yatkınlık önemlidir.

TELENJEKTAZİ OLUŞMASINI ENGELLEMEK İÇİN ALINABİLECEK ÖNLEMLER
Düzenli yürüyüşler yapmak,
Uzun süre ayakta kalmamak,
İstirahat ederken ayakları yukarı kaldırmak,
Tuz ve yağdan fakir gıda almak
Sıkı giysiler yüksek topuklu ayakkabılar giymemek
Varis çorapları kullanmak
Bol su içmek
Ağır kaldırmamak
Aşırı sıcak banyo yapmamak
İdeal kiloda olmak

TELENJİEKTAZİ TEDAVİSİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER

SKLEROTERAPİ
Çok ince iğnelerle genişleyen damar içine ilaç enjeksiyonu yapılır. Damar tıkanır ve zamanla vücut tarafından yok edilir. Tedavi kısa sürer kolay uygulanır sonrasında bandaj kullanılır.

Skleroterapide hastanın durumuna göre tekrarlayan seanslar gerekebilir. Tedavi sonrasında yeni damar genişlemeleri, cilt lekeleri, enfeksiyon ve ağrı problemleri oluşabilir.

CERRAHİ TEDAVİ
Daha büyük ülserleşmeye ve kanamaya eğilimli damarlarda tercih edilir.

ELEKTRİK TEDAVİSİ
Çok ince uçlu bir iğneyle damara girilerek düşük elektrik akımı verilir ve damar yakılır.

LAZER-IPL
Yüz ve vücuttaki küçük damarların tedavisinde kullanılır. Lazer ışığı istenmeyen damarda ısı yoluyla hasara neden olur ve damar kaybolur. En kolay ve risksiz tedavi yöntemidir hasta işlem sırasında hafif rahatsızlık hisseder tedavi süresi çok kısadır.

Lazer IPL tedavisi sonrasında bölgede kızarıklık ve morarma ve cilt lekeleri olabilir. Damarın büyüklüğüne ve yerine göre tekrarlayan seanslar yapmak gerekebilir.

İdeal bir tedavi yoktur. Tedavi planı hasta muayene edildikten sonra kararlaştırılır bazen tedavileri kombine etmek gerekebilir.

MELAZMA

MELAZMA
Güneş gören bölgelerde (en çok yanak, burun, alın ve dudak üstü) sınırları düzensiz kahverengi lekelerdir. %90 oranında kadınlarda görülür. Erkeklerde sıklığı daha azdır.

Melazmaya benzer görünüm yapan başka cilt problemleriyle karışabildiği için mutlaka uzman tarafından değerlendirilmelidir. Şüpheli bir görünüm varsa biyopsi alınmalıdır.

Melazma sebebleri nelerdir?
Genetik ve ırksal yatkınlık esmer tenli kişilerde gelişmesi daha sıktır.
Güneş ışınlarının daha yoğun olduğu dönemlerde oluşma riski yüksektir.
Hormonal bozukluklar (over, troid bozuklukları)
Gebelik
İlaç kullanımı (doğum kontrol hapları, epilepsi ilaçları, bazı antibiyotikler,…)
Yanlış kozmetik kullanımı

Melasma nasıl tedavi edilir?
Melasma tedavisi profesyonel kişiler tarafından yapılması gereken bir tedavidir. Yanlış, kontrolsüz ilaç veya renk açıcı kozmetik kullanımı tabloyu daha ağırlaştırır. Tedaviyi güçleştirir. Muayene sırasında lekenin derinliği tespit edilmeli buna uygun tedavi planı hazırlanmalıdır. Tedavi için birkaç aylık bir dönem göze alınmalı ve tedavi sırasında doktorun tavsiyelerine dikkat edilmelidir.

Güneşten korunma
Tedavide en önemli yaklaşım güneş korunmasının sağlanmasıdır. Yüksek faktör içeren cilt kremleri ve losyonlar cildin özellikleri göz önüne alınarak kullanılmalıdır. ,

Güneşin yoğun olduğu saatlerde güneşe çıkmamak şapka ve gözlük kullanmaya özen gösterilmelidir. Kış aylarında güneşin etkilemeyeceğini düşünerek korumayı ihmal etmek büyük hatadır.

Altta bu tabloya oluşturan bir neden varsa bu düzeltilmeli uygun kozmetik kullanımı sağlanmalıdır. Ciltte tahriş yapan kozmetiklerin kullanımı melazmayı ağırlaştırır.

Renk açıcı ve cilt yenileyici ilaçlar ve kozmetikler
Hidrokinon
Kojik asit
Retinoik asit
Azeleik asit
Askorbik asit
Meyve asitleri

Aşağıdaki tedaviler tek başına veya kombine edilerek kullanılabilir;
Kimyasal peeling
Lazer-IPL tedavisi
Mikrodermabrazyon

Bunun dışında ciltte pigment artışıyla seyreden başka problemler de vardır. Bu problemlerin iyi bir dermatolojik muayene ile değerlendirilmesi gerekiyorsa ileri incelemelerin yapılması gerekir.

YAYGIN HİPERPİGMENTASYON
Tüm vücut cildinde renk koyulaşması olur. Buna bazı hormonal ve metabolik hastalıklar neden olur. (troid ve böbrek üstü bezi hastalıkları, hemakromatozis….)

BENLER (NEVÜS)
Renkler açık kahverengiden siyaha kadar değişebilir. Yassı veya kabarık olabilirler. Doğuştan başlayıp büyüyebilir.

Benlerin bazıları kötü huyludur (malign) veya kötü huylu benlere dönme potansiyeli (malignite potansiyeli) taşıyabilir. Bu nedenle iyi muayene edilmeli ve hatta cerrahi olarak çıkarılarak patolojik tetkike gönderilmelidir. (biyopsi)

SOLAR LENTİGO (age spots)
Güneş gören cilt alanlarında (en çok yüz ve el ve boyun) küçük kahverengi lekelerdir.Genellikle daha ileri yaşlarda görülür. Güneş korunmasının olmamasına bağlıdır.
Tedavide renk açıcılar ve lazer kullanılabilir.

ÇİL (efelid)
Küçük kahve rengi lekelerdir. Kalıtsal özelliği vardır. Vücudun her yerinde görülebilir. Ancak sıklıkla yüz ve kol bölgesinde görülür.

Nabothi kistleri

Resim 1. Servikste Nabothi kistleri (Sarı ok). Naboth kistleri rahim ağzı yani “serviks”te bulunan küçük kistik oluşumlardır. Bu kistler Naboth folikülü, Nabotian kisti, epitheliyal inklüzyon kisti ya da retansiyon kisti olarak da isimlendirilirler. (Aynı zamanda Nabot veya Naboti kistleri olarak da yazılıp okunabilirler)

Boyları 2 ile 10 mm arasında değişmekle birlikte bazan bir kaç santimetreye kadar büyüyebilirler. Kistin içi “mukus” adı verilen sarı-beyaz renkli sümüğümsü ve yoğun bir sıvı ile doludur.

Nabothi kistlerinin ultrasondaki görünümü

Resim 2. Nabotian kistinin Transvaginal ultrason altındaki görünümü. Bu kistler bazen basit jinekolojik muayenede görünmemelerine rağmen vajen içinden yapılan (Transvaginal ultrason) ile tespit edilebilirler.

Serviks, uterus (rahim) ile vajen arasında bir geçiş bölgesi olup yapı olarak her iki organdan da farklılıklar gösterir.

Servixin görevi vajendeki mikropları bir süzgeç gibi süzerek rahim içine geçişleri önlemektir. Ayrıca gebe kalabilmede (fertilitede), gebelikte ve doğumda da çok önemli fonksiyonlar içerir.

Nasıl oluşur?
Serviks kanalı normalde mukus salgılayan ve Naboth adı verilen salgı bezleri ile döşenmiştir. Bu salgı bezlerinin dışarıya açılan ağızları “metaplazi” adı verilen normal bir süreç neticesinde normal hücre tabakası ile kaplanır ve tıkanır. Bu değişimin sonucunda Naboth bezlerinin salgısı dışarıya akamaz ve bez şişmeye başlar. Salgı biriktikçe bez genişlemeye başlar ve rahim ağzı üzerinde yüzeyden kabarık küçük kistik bir oluşum halini alır.

Muayenede yüzeyden kabarık soluk renkli kabarcıklar olarak görülür. Bazan yalnızca ultrason incelemesinde fark edilebilir. Kistler tek ya da gruplar halinde birden fazla sayıda olabilir.

Kist oluşumuna neden olan bu değişimin en önemli nedeni doğum yapmış olmaktır. Kistler genelde üreme çağındaki doğum yapmış kadınlarda görülür ve normal bir bulgu olarak kabul edilir. Naboth kistleri menopoz sonrası dönemde serviks üzerini kaplayan mukoza tabakasının incelmesine bağlı olarak da görülebilir. Daha az rastlanılan bir diğer neden ise kronik serviks enfeksiyonudur.

Bulgular
Naboth kistleri genelde herhangi bir bulgu vermez. Teorik olarak her kadında da bulunur. Bazan çok büyüdüklerinde sürekli bir vajinal akıntı ve rahatsızlık hissi yaratabilirler.

Teşhis
Teşhis başka bir şikayet nedeniyle yapılan ya da rutin muayene sırasında konur. Hemen her zaman normal muayene bulgusu olarak değerlendirilir.

Çok nadiren boyutlarının çok büyük ya da görünüşünün alışılmışın dışında olduğu durumlarda kolposkopi eşliğinde biyopsi gerekebilir.

Naboth kistleri kronik oluşumlardır ve tedavi edilmedikleri takdirde kendiliklerinden kaybolmazlar.